کد خبر : 42976
تاریخ انتشار : سه شنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۰ - ۱۱:۰۹

چرا باشگاهها از مارکت فوتبال به حق واقعی نمیرسند؟

شاهرخ عبدالرزاق

پول تبلیغات محیطی سالهای قبل به کجا میرفت؟

پول تبلیغات محیطی سالهای قبل به کجا میرفت؟

سازمان لیگ فدراسیون فوتبال که مدتهاست به صورت مستقل از فدراسیون فوتبال ایران اداره می شود هر ساله با وضع قوانین عجیب و غریب و چه‌بسا من در آوردی اتفاقاتی را در فوتبال ایران رقم می‌زند که نمونه آن را فقط در فوتبال ایران می بینیم؛ مثلاً قوانین عجیب مثل جلوگیری از حضور بازیکنان و

سازمان لیگ فدراسیون فوتبال که مدتهاست به صورت مستقل از فدراسیون فوتبال ایران اداره می شود هر ساله با وضع قوانین عجیب و غریب و چه‌بسا من در آوردی اتفاقاتی را در فوتبال ایران رقم می‌زند که نمونه آن را فقط در فوتبال ایران می بینیم؛ مثلاً قوانین عجیب مثل جلوگیری از حضور بازیکنان و مربیان خارجی با این استدلال که جلوی پرونده های بین المللی گرفته شود اما همچنان این موضوع ادامه داشته و در راس ماجرا یک پرونده بین‌المللی بزرگ برای سرمربی تیم ملی، یعنی نهاد بالادستی سازمان لیگ هنوز مفتوح بوده و یا قانونی مثل کسب ضمانت نامه برای حضور بازیکنان خارجی و قوانینی از این دست که باعث شده است تا فوتبال ایران از لحاظ پیرامونی با روند پر فراز و نشیبی مواجه باشد، این در حالی است که امسال نیز بر سر درآمدهای حاصل از تبلیغات محیطی این دعوا و کشمکش بین سازمان لیگ با باشگاه ها از جمله باشگاه های پرطرفدار پایتخت ادامه داشته اما همین ماجراها و دعوا ها ابهامات زیادی را در پی داشته که در گزارشی به این موضوع می پردازیم که چرا در فوتبال ایران باشگاه ها به حق واقعی خود نمی‌رسند؟
*
در این خصوص باید با اطلاعات و جزئیات بیشتری در خصوص ریز اعداد صحبت کرده تا بتوانیم با یک خروجی مطلوب و براساس آمار واقعی به این گزارش بپردازیم؛ پس این بحث را از درآمدزایی سازمان لیگ در خصوص تبلیغات محیطی در سال گذشته آغاز می کنیم، بر همین اساس سازمان لیگ برای فصل بیستم رقابت های لیگ برتر به منظور تبلیغات محیطی مجموعاً ۸۰ میلیارد تومان به درآمدزایی پرداخت که این عدد برای سال جاری ابتدا ۴۰ میلیارد تومان و سپس ۱۲۰ میلیارد تومان افزایش پیدا کرده و به سقف ۲۰۰ میلیارد تومان رسید، این در حالی است که حساب و کتاب این اعداد و ارقام می تواند ابهامات زیادی را در این مقوله به وجود بیاورد که اولین ابهام آن به این موضوع برمی‌گردد که این افزایش ناگهانی این رقم می تواند خودش احتمال فساد و زد و بند را بیشتر از هر زمان دیگری کرده چراکه چه بسا عدد واقعی حتی بیشتر از این صحبت‌ها باشد و انگار به یک شکلی عدد و درآمد سازمان لیگ را پایین تر از اعداد اعلام شده بسته و عدد واقعی مربوط به سهم خواهانی می شود که با دلالی کار را پیش میبرند هر چند که توضیحات مسئولان سازمان لیگ ‌ میتواند این ابهامات را کمتر کند اما فعلا خبری از شفاف‌سازی نیست.
با همه این تفاسیر بزرگترین ابهام در این مقوله به همین موضوع بر می گردد که عدد واقعی برای درآمدزایی سازمان لیگ در خصوص تبلیغات محیطی چقدر است و چرا هر روز یک عدد و رقم اعلام می‌شود. آیا واقعاً سال گذشته ۸۰ میلیارد تومان درآمد زایی شکل گرفته و امسال هم حقیقتاً این عدد ۲۰۰ میلیارد تومان است و یا پای ارقام بزرگتر در میان است؟
*
اما موضوع دیگر به نبود تخصص و دانش لازم در این مقوله مربوط می شود، یعنی افراد صاحب تجربه و صاحب دانش در این حوزه حضور ندارند این در حالی است که در نبود چنین افرادی، کار ناشناسان نا کاربلد ورود کرده تا این امر متبادر شود که در شهر کورها یک چشمی می تواند پادشاه باشد!
در حال حاضر باز هم این سوال و ابهام به وجود می‌آید که برخی افراد که خودرا از دیرباز از مدعیان و البته مدیران فوتبال و فوتسال کشور می دانند در کدام باشگاه کشور به درآمدزایی پرداخته و در کدام تیم تجربه موفقی از این لحاظ داشته اند که الان این افراد بتوانند در بازاریابی حرفی برای گفتن داشته باشند و از سوی دیگر دیگر از لحاظ توانمندی بتوانند این کار را به نحو احسن انجام دهند؟
بنابراین این دو بحث ناکارآمدی و فقدان دانش و تجربه لازم در بخش اقتصادی سازمان لیگ موجب می‌شود درآمد واقعی از این حوزه محقق نشود و بحث دوم به شائبه و ابهامات موجود و احتمال فساد در این حوزه بر می‌گردد که باید به هر دو موضوع با جزئیات اشاره کرد.
*
اما نکته بعدی که اتهامات را بیشتر می‌کند به عدم شفاف سازی برمی‌گردد؛ این در حالی است که صادق درودگر به عنوان متولی درآمدزایی و مباحث اقتصادی در سازمان لیگ روز گذشته در گفتگو با رسانه ها اعلام کرده است که ما مدیران مالی باشگاه ها را دعوت کردیم تا اعداد و ارقام و درآمدها و مخارج را با جزئیات به آنها توضیح بدهیم این در حالی است که اولاً اگر همه این اتفاقات جنجالی رخ می داد آیا باز هم این اقدام صورت میگرفت که پاسخ آن صریحا خیر است، چون باید این اتفاقات می افتاد تا چنین نشست ها و جلسات نیز به وجود بیاید، ثانیاً چرا سال های گذشته خبری از دعوت مدیران مالی نبود البته آقایان اعلام می‌کنند سالهای قبل به خاطر بحث کرونا نمی توانستند این جلسات را برگزار کنند اما ایا در همین دوران کرونا نمی‌شد صورت حساب شفاف درآمدها و مخارج را به باشگاه ارائه کرد و چرا این اتفاق نیفتاد؟‌این در حالی است که در صورت حساب ها مالی در خصوص پرداختی باشگاه ها کلمه علی الحساب ذکر می شود که این موضوع می‌تواند امری غیر منطقی و بی معنا باشد چراکه که سازمان لیگ برای سالهای گذشته می توانست بر مبنای تعداد بازی تیم ها که به صورت مساوی بوده و رتبه های پایانی آن ها در جدول، در خصوص تبلیغات محیطی از قبل برای آنها عددی را تعیین کرده و در پایان فصل، بخش باقی مانده را برحسب رتبه تیم ها در جدول برای انها بعد از کسر جرایم و هزینه های دیگر واریز کند که این موضوع مطمئناً بر محور عدالت بوده و معنای آن می شود شفافیت، اما اینکه یک رقم جزئی به باشگاه‌ها پرداخت شده و و بقیه آن در پایان فصل با بدهی ها تسویه شود یک پروسه عجیب و غریب و غیرشفاف است که اولاً سهم درآمد واقعی باشگاه ها از تبلیغات محیطی را مشخص نمی کند و ثانیاً این ابهام را به وجود می آورد که چرا در سالهای گذشته بر این مبنا رفتار نشده است! بنابراین این عدم شفافیت هم نگران کننده است و هم باعث ایجاد شائبه و ابهام برای باشگاه می شود.
*
اما نکته بعدی به اعداد و ارقامی می‌شود که تازه امسال رو شده اند، بر همین اساس اگز باشگاه استقلال که در این زمینه تابو شکنی کرد را مبنا قرار داده و اگر بر اساس اعدادی که این باشگاه با کارگزار خود برای کسب تبلیغات محیطی قرارداد بسته است صحبت کنیم (هرچند این اعداد و ارقام برای باشگاه پرسپولیس بر اساس قرارداد جدید بسته شده آنها با کارگزار این باشگاه نیز صدق می کند) در این بین چند مسئله وجود می آید، اول اینکه باشگاه استقلال اعلام کرده است قصد دارد تا برای هر بازی خانگی ۱۰ میلیارد تومان برای تبلیغات محیطی درآمدزایی کند که البته آنها هم این ایده را هم در سر دارند که تبلیغات محیطی بازی های خارج از خانه را هم انجام داده تا به این وسیله حق خود و تیم هایی که با آنها بازی می کنند را بیشتر از هر زمانی افزایش دهند اما با فاکتور گرفتن بازی‌های خارج از خانه، اگر حتی نصف این عدد را هم در نظر بگیریم مطمئناً به آماری دست پیدا خواهیم کرد که موجب می شود تا سر ما به عنوان نویسنده و حتی سر مخاطبین سوت بکشد.
*
مهمترین شاخصه در تعیین قیمت برای تبلیغات محیطی به محل پخش تلویزیونی مربوط می‌شود و از آنجایی که همگی بازی های استقلال و پرسپولیس از شبکه سوم سیما پخش می شود پس باید به این موضوع از این منظر نگاه کرد که در سال با پخش ۶۰ بازی استقلال و پرسپولیس مقابل حریفان خود که همه این دیدارها به صورت مستقیم از شبکه سوم پخش میشود که حداقل ظرفیت تبلیغاتی، در هر مسابقه ۹۰ دقیقه‌ای با فرض بالا که برای هر مسابقه، نصف ۱۰ میلیارد تومان محاسبه شود، این عدد برای ۶۰ بازی در مجموع ۳۰۰ میلیارد تومان ارزش تبلیغاتی خواهد داشت این در حالی است که رقم دربی رفت و برگشت نیز به مراتب بیشتر از این صحبت‌ها است اما باز هم تاکید می‌کنیم که کف ماجرا را می بینیم و بر این اساس این امارها را ارائه می‌دهیم، این در حالی است که این درآمد ۳۰۰ میلیارد تومانی به جز بازی هایی هستند که از شبکه های استانی یا شبکه های شما یا ورزش پخش می شوند که ممکن است ارزش آنها به مراتب پایین‌تر از پخش دیدار ها از شبکه سوم باشد اما به هرحال این رقم هم صفر نبوده و درآمدهای را به همراه دارد.
به طور مثال وقتی که تراکتور در تبریز بازی می کند آیا بستر درآمدزایی برای این باشگاه در هتل ها یا رستوران ها یا کارخانه های تبریز از شبکه های استانی وجود ندارد؟ حتماً چنین بستری وجود دارد. یعنی تراکتور به جز بازی های استقلال و پرسپولیس که از شبکه سوم پخش میشود از ۱۳ بازی دیگر خود نمیتواند میانگین در هر دیداری یک میلیارد تومان برای خود درآمدزایی کنند؟ قطعاً می‌تواند چرا که دیدارهای این باشگاه را شبکه ورزش یا شبکه شما به همراه شبکه های استانی پخش کرده و بر همین اساس این باشگاه می تواند مشتری های خاص خود را داشته باشد این در حالی است که سپاهان در اصفهان، پدیده در مشهد، فجرسپاسی در شیراز یا فولاد در اهواز و سایر باشگاه‌ها نیز به همین طور می‌توانند به درآمدزایی بسیار بیشتر از آن چیزی که سازمان لیگ برای آنها در نظر گرفته و هر ساله مثل بچه های صغیر بین شان تقسیم می کند بپردازند.
*
پس مجموعه این اعداد و ارقام نشان می‌دهد که قطعاً قیمت این بازار ۸۰ میلیارد تومان در سال گذشته و حتی ۲۰۰ میلیارد تومان برای فصل جاری نیست و این بازار فقط برای دو تیم استقلال و پرسپولیس در کف ماجرا ۳۰۰ میلیارد تومان و سقف آن ۶۰۰ میلیارد تومان است اما اینکه چرا چنین عدد و رقمی حاصل نمی‌شود و عدم تحقق آن در سال‌های گذشته یا حاصل ناکارآمدی یا ناتوانی است یا حاصل رانت و فساد و از این دو حالت اصلا خارج نیست.
*
نکته دیگر برمیگردد به یک عدد بزرگی که مغفول واقع شده است، بر همین اساس باشگاه استقلال امسال ۳۹ میلیارد تومان به عنوان سهم سازمان لیگ به این سازمان پرداخت کرده است تا بتواند تبلیغات محیطی را خودش در دست گرفته و اجرا کند، یعنی پیش بینی ۱۰ میلیارد تومان از هر بازی داخلی خودش را کرده و با توجه به اینکه ۱۳ دیدار دیگر باقی مانده این ۳۹ میلیارد تومان از بابت ۳۰ درصد این ۱۳ دیدار تعیین شده و به سازمان لیگ پرداخت شده است، اما درباره این عدد می توان بعد از بررسی ها به این موضوع اشاره کرد که اگر سازمان لیگ سال گذشته در صورتی که از تبلیغات محیطی ۸۰ میلیارد تومان درآمد زایی کرده باشد باید بر اساس سهم ۲۰ درصدی ۱۶ میلیارد تومان از مجموع ۸۰ میلیارد تومان به درآمد رسیده باشد این در حالی است که اگر پیش بینی ۱۲۰ میلیارد تومانی برای امسال شده که البته این عدد تا سقف ۲۰۰ میلیارد تومان نیز به گفته مسئولان در سازمان لیگ می رسد، رقمی بین ۲۴ تا ۴۰ میلیارد تومان سهم سازمان لیگ است، این در حالی است که فقط باشگاه استقلال برای اینکه بتواند تبلیغات محیطی را به خود اختصاص بدهد در حالیکه در دو هفته اول هم علیه این باشگاه کارشکنی‌های لازم شده و باز هم این کارشکنی ها و ممانعت ها در خصوص موارد مختلف از جمله برگزاری کنفرانس های خبری به میزبانی این باشگاه و سایر موارد ادامه دارد؛ با همه این تفاسیر سازمان لیگ فقط از باشگاه استقلال ۳۰ درصد از تبلیغات محیطی این باشگاه یعنی ۳۹ میلیارد تومان ضمانت نامه برای بازی‌های خانگی این باشگاه دریافت کرده که این موضوع بیشتر از دو برابر درآمدی است که این سازمان از کل لیگ در سال گذشته داشته است، که تفاوت این آمار و اعداد و ارقام وحشتناک است اما این باشگاه برای آن که حق خودش را بگیرد مجبور به پرداخت آن شده است.
*
پس به نظر می‌رسد تنها همین مورد کفایت می کند تا نهادهای بازرسی و نظارتی به ماجرا ورود کرده تا مشخص شود اختلاف قیمت و اختلاف حساب بین درآمدها و مخارج و عدم شفاف سازی های صورت گرفته به کدام بخش د افراد مربوط شده و حتی می‌طلبد تا نمایندگان مجلس که اتفاقاً این روزها خیلی ورزشی شده و اظهارنظرهای فوتبالی را از آنها می بینیم به این موارد ورود کرده و ابهامات را برطرف کنند که اصولاً چرا سازمان لیگ دارد که این مبلغ را دریافت میکند؛ مبلغی که فقط سهم یک باشگاه بیشتر از دو برابر کل درآمدزایی سازمان لیگ از فصل گذشته است.
هرچند به نظر می رسد منصفانه این داستان این بود که از ۲۰ یا ۳۰ درصد از سهم باشگاهها از درآمد ۲۰۰ میلیارد تومانی سازمان لیگ که به این سازمان تعلق میگیرد، به طور مثال اگر استقلال یا پرسپولیس قرار بود امسال در بهترین حالت ۱۰ میلیارد تومان بگیرند، سازمان لیگ این حق را داشت تا ۳۰ درصد این درآمد یعنی ۳ میلیارد تومان را از این باشگاه‌ها طلب کند نه اینکه حدود ۴۰ میلیارد تومان از باشگاه های پرطرفدار بگیرد تا حق مسلما آنها را بدهد.
*
نکته پایانی اینکه به طور قطع ارزش این بازار به مراتب بیشتر از چیزی هست که باشگاه ها سال گذشته دریافت می کردند و حداقل باشگاه استقلال و سایر باشگاه‌های همسو باعث آن شدند تا همگان متوجه ارزش واقعی این ماجرا شوند ضمن اینکه برخلاف ادعای سازمان لیگ به هیچ وجه این اتفاق به ضرر تیم های شهرستانی نبوده و تیم های شهرستانی و صنعتی می توانند به خوبی از این ظرفیت استفاده کنند این در حالی است که تیم های صنعتی در این بین عموماً ناراضی هستند چون با افزایش درآمدهای تیم های دولتی و تیم‌های کوچک شهرستانی، مطمئنا این تیم ها می توانند برای تیم های صنعتی که بریز و بپاش های نامشخص و غیر شفافی دارند یک رقیب جدی محسوب شده و با آنها بجنگند اما مشکل اینجاست که در برخی از باشگاه ها دانش لازم برای این کار وجود ندارد و عموماً مدیران عامل به دنبال آن هستند و عادت کرده اند تا یک جا بنشیند که هر سال ۳ تا ۴ میلیارد به حساب آنها بیاید و همیشه نیز دم از بی پولی و مشکلات مالی بزنند این در حالی است که آنها به این موضوع فکر نمی کنند که اگر آنها هم مثل برخی باشگاه ها به دنبال آن باشند که در آمد تبلیغات محیطی را خودشان انجام بدهند، آم زمان ارزش واقعی این کالا چندین برابر چیزی است که سازمان لیگ به آنها می دهد و از سوی دیگر چون اکثرا دارند از بودجه دولتی ارتزاق می کنند خیلی به این موضوع اهمیت نداده اما مطمئنا این موضوع برای دو تیم استقلال و پرسپولیس که باید همه هزینه ها و مخارج خود را خودشان درآمدزایی کنند بسیار مهم است ضمن اینکه این مسئله به قطع وابستگی باشگاه ها به بودجه دولتی کمک قابل توجهی کرده و باعث استقلال مالی باشگاه ها میشود.
این در حالی است که برای پیگیری از آخرین وضعیت تبلیغات محیطی و پاسخ این ابهام ها با چند تن از مسئولان سازمان لیگ مثل همیشه تماس گرفتیم اما آنها یا پاسخگو نبودند و یا خودشان را به راه دیگری زده تا همچنان بتوانند به این مسیر ادامه بدهند.

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

16 − پنج =